Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – Động lực đưa Lai Châu bứt phá
- Thứ sáu - 10/07/2026 00:02
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Lai Châu đang từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển mới. Từ hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đến thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong mọi lĩnh vực của đời sống, tỉnh đang tạo nền tảng quan trọng để phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Quang cảnh hội nghị sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2026 của ban chỉ đạo NQ 57
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là động lực quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Đối với một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn như Lai Châu, phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là con đường ngắn nhất để thu hẹp khoảng cách phát triển.
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tỉnh ủy Lai Châu đã cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 05/3/2026 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045. Tiếp đó, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 2391/KH-UBND triển khai thực hiện nghị quyết với nhiều nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Đây được xem là bước chuyển mình quan trọng trong tư duy phát triển của tỉnh, khi khoa học, công nghệ không còn là lĩnh vực hỗ trợ mà trở thành nền tảng, động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả quản trị và chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Lai Châu ưu tiên là phát triển hạ tầng số đồng bộ. được thể hiện bằng việc tổ chức nhiều hoạt động ký kết với các tập đoàn nhằm đảm bảo hệ thống mạng truyền số liệu chuyên dùng, hội nghị truyền hình trực tuyến, nền tảng quản lý văn bản và điều hành, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được duy trì ổn định từ cấp tỉnh đến cấp xã. Việc ứng dụng chữ ký số, hồ sơ điện tử, số hóa hồ sơ và kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã góp phần đổi mới phương thức quản lý, giảm thời gian xử lý công việc và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Theo mục tiêu của tỉnh, đến năm 2025, tỷ lệ phủ sóng mạng 5G đạt tối thiểu 45%, trên 45% người dân được tiếp cận dịch vụ băng rộng cố định tốc độ cao; ngân sách dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đạt trên 3% tổng chi ngân sách địa phương. Song song với đó, tỉnh đang tập trung xây dựng các cơ sở dữ liệu dùng chung, phát triển nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ công tác quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Nếu trước đây các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chủ yếu tập trung vào nghiên cứu thì nay Lai Châu chuyển mạnh sang nghiên cứu gắn với ứng dụng và giải quyết các bài toán thực tiễn. Các đề tài, dự án khoa học và công nghệ tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế của địa phương như phát triển cây sâm Lai Châu, chè chất lượng cao, mắc ca, quế, dược liệu, bảo tồn nguồn gen quý, chế biến nông - lâm sản, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân và nâng cao giá trị các sản phẩm đặc trưng của tỉnh. Hoạt động sở hữu trí tuệ cũng có nhiều chuyển biến tích cực khi nhiều sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp đặc sản được hỗ trợ xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường.
Điểm nhấn trong năm 2026 là việc tỉnh kiện toàn và thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số đi vào hoạt động. Trung tâm đóng vai trò là đầu mối triển khai các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phổ cập công nghệ số.
Bên cạnh đó Sở Khoa học và Công nghệ cũng đã xây dựng Kế hoạch nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026, coi đây là thước đo năng lực điều hành, chất lượng môi trường đổi mới sáng tạo và khả năng thu hút các nguồn lực phát triển. Các chương trình tập huấn về trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, an toàn thông tin được tổ chức thường xuyên cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và lực lượng vũ trang.
Đặc biệt, phong trào "Bình dân học vụ số" đang được triển khai rộng khắp. Tính đến nay, toàn tỉnh đã có 2.191 học viên hoàn thành khóa học chuyển đổi số trên nền tảng học trực tuyến mở đại trà (MOOCs), góp phần từng bước phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng.
Chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong các cơ quan nhà nước mà đang lan tỏa mạnh mẽ đến doanh nghiệp và người dân. Các doanh nghiệp từng bước ứng dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm quản trị và thương mại điện tử. Nhiều hợp tác xã, hộ sản xuất đã đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm và truy xuất nguồn gốc. Trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và du lịch, các nền tảng số cũng đang được đẩy mạnh triển khai, tạo thêm nhiều tiện ích cho người dân và góp phần nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Lai Châu vẫn còn nhiều khó khăn như hạ tầng số ở vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao còn thiếu; tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao chưa nhiều và nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo còn hạn chế.
Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao cùng những định hướng đúng đắn, tỉnh đang từng bước biến khó khăn thành động lực để bứt phá.
Trong giai đoạn tới, Lai Châu tiếp tục ưu tiên hoàn thiện thể chế; phát triển hạ tầng số; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ số mới; đồng thời hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lấy doanh nghiệp làm trung tâm, nhà khoa học làm động lực và người dân là chủ thể thụ hưởng.
Có thể khẳng định, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang mở ra không gian phát triển mới cho Lai Châu. Khi tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, tỉnh sẽ có thêm nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững và hiện thực hóa khát vọng xây dựng Lai Châu phát triển xanh, hiện đại trong những năm tới.
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tỉnh ủy Lai Châu đã cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 05/3/2026 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045. Tiếp đó, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 2391/KH-UBND triển khai thực hiện nghị quyết với nhiều nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Đây được xem là bước chuyển mình quan trọng trong tư duy phát triển của tỉnh, khi khoa học, công nghệ không còn là lĩnh vực hỗ trợ mà trở thành nền tảng, động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả quản trị và chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Lai Châu ưu tiên là phát triển hạ tầng số đồng bộ. được thể hiện bằng việc tổ chức nhiều hoạt động ký kết với các tập đoàn nhằm đảm bảo hệ thống mạng truyền số liệu chuyên dùng, hội nghị truyền hình trực tuyến, nền tảng quản lý văn bản và điều hành, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được duy trì ổn định từ cấp tỉnh đến cấp xã. Việc ứng dụng chữ ký số, hồ sơ điện tử, số hóa hồ sơ và kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã góp phần đổi mới phương thức quản lý, giảm thời gian xử lý công việc và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Theo mục tiêu của tỉnh, đến năm 2025, tỷ lệ phủ sóng mạng 5G đạt tối thiểu 45%, trên 45% người dân được tiếp cận dịch vụ băng rộng cố định tốc độ cao; ngân sách dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đạt trên 3% tổng chi ngân sách địa phương. Song song với đó, tỉnh đang tập trung xây dựng các cơ sở dữ liệu dùng chung, phát triển nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ công tác quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Nếu trước đây các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chủ yếu tập trung vào nghiên cứu thì nay Lai Châu chuyển mạnh sang nghiên cứu gắn với ứng dụng và giải quyết các bài toán thực tiễn. Các đề tài, dự án khoa học và công nghệ tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế của địa phương như phát triển cây sâm Lai Châu, chè chất lượng cao, mắc ca, quế, dược liệu, bảo tồn nguồn gen quý, chế biến nông - lâm sản, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân và nâng cao giá trị các sản phẩm đặc trưng của tỉnh. Hoạt động sở hữu trí tuệ cũng có nhiều chuyển biến tích cực khi nhiều sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp đặc sản được hỗ trợ xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường.
Điểm nhấn trong năm 2026 là việc tỉnh kiện toàn và thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số đi vào hoạt động. Trung tâm đóng vai trò là đầu mối triển khai các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phổ cập công nghệ số.
Bên cạnh đó Sở Khoa học và Công nghệ cũng đã xây dựng Kế hoạch nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026, coi đây là thước đo năng lực điều hành, chất lượng môi trường đổi mới sáng tạo và khả năng thu hút các nguồn lực phát triển. Các chương trình tập huấn về trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, an toàn thông tin được tổ chức thường xuyên cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và lực lượng vũ trang.
Đặc biệt, phong trào "Bình dân học vụ số" đang được triển khai rộng khắp. Tính đến nay, toàn tỉnh đã có 2.191 học viên hoàn thành khóa học chuyển đổi số trên nền tảng học trực tuyến mở đại trà (MOOCs), góp phần từng bước phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng.
Chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong các cơ quan nhà nước mà đang lan tỏa mạnh mẽ đến doanh nghiệp và người dân. Các doanh nghiệp từng bước ứng dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm quản trị và thương mại điện tử. Nhiều hợp tác xã, hộ sản xuất đã đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm và truy xuất nguồn gốc. Trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và du lịch, các nền tảng số cũng đang được đẩy mạnh triển khai, tạo thêm nhiều tiện ích cho người dân và góp phần nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Lai Châu vẫn còn nhiều khó khăn như hạ tầng số ở vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao còn thiếu; tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao chưa nhiều và nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo còn hạn chế.
Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao cùng những định hướng đúng đắn, tỉnh đang từng bước biến khó khăn thành động lực để bứt phá.
Trong giai đoạn tới, Lai Châu tiếp tục ưu tiên hoàn thiện thể chế; phát triển hạ tầng số; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ số mới; đồng thời hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lấy doanh nghiệp làm trung tâm, nhà khoa học làm động lực và người dân là chủ thể thụ hưởng.
Có thể khẳng định, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang mở ra không gian phát triển mới cho Lai Châu. Khi tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, tỉnh sẽ có thêm nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững và hiện thực hóa khát vọng xây dựng Lai Châu phát triển xanh, hiện đại trong những năm tới.